بوش طبق چیست؟ علائم خرابی، زمان تعویض و تفاوت بوش لاستیکی و پلی‌یورتان

بوش طبق (Control Arm Bushing) قطعه‌ای استوانه‌ای شکل از جنس لاستیک فشرده یا پلی‌یورتان است که درون بازوی تعلیق (طبق) قرار می‌گیرد و نقش اتصال‌دهنده انعطاف‌پذیر میان طبق و شاسی خودرو (یا سگ‌دست) را بر عهده دارد. شنیده شدن صدای تق‌تق در دست‌اندازها و گیجی فرمان، مهم‌ترین نشانه خرابی بوش طبق است.

بوش طبق چیست و چه وظیفه‌ای در خودرو دارد؟

طبق خودرو بازوی اصلی اتصال سیستم تعلیق است که چرخ را در جای خود مهار می‌کند. اگر طبق به صورت مستقیم و بدون واسطه به بدنه فلزی خودرو پیچ شود، تمامی ضربات خشن جاده، لرزش‌ها و ارتعاشات مستقیماً به اتاق منتقل شده و اتصالات فلزی به سرعت دچار سائیدگی و شکستگی می‌شوند.

بوش طبق دقیقاً برای حل این مشکل طراحی شده است و وظایف کلیدی زیر را بر عهده دارد:

• جذب ضربات و ارتعاشات جاده: جلوگیری از انتقال کوبش‌های شدید ناهمواری‌ها به اتاق و سرنشینان.
• فراهم کردن حرکت چرخشی کنترل‌شده: اجازه دادن به طبق برای بالا و پایین رفتن هم‌زمان با نوسانات سیستم تعلیق.
• ثابت نگه داشتن هندسه جلوبندی: مهار حرکت‌های طولی و عرضی طبق برای حفظ زاویه صحیح چرخ‌ها.
• کاهش سر و صدا در سیستم تعلیق: حذف اصطکاک فلز با فلز میان شاسی و قطعات متحرک تعلیق.

برای آشنایی جامع‌تر با مجموعه‌ای که این قطعه در آن قرار دارد، مطالعه مقالات جلوبندی خودرو چیست؟ و سیستم تعلیق خودرو چیست؟ بسیار مفید خواهد بود.

بوش طبق کجای خودرو قرار دارد؟

محل نصب بوش طبق بسته به نوع طراحی سیستم تعلیق خودرو متفاوت است:

• اتصال طبق به شاسی (بدنه): در اکثر خودروهای داخلی و سواری (مانند خانواده پژو، پراید، سمند و تیبا)، بوش‌ها در دو سر اتصال طبق به رام یا شاسی خودرو نصب می‌شوند.
• اتصال طبق به سگ‌دست: در برخی پلتفرم‌ها، یک سر بوش به سگ‌دست یا سیبک متصل می‌گردد.

در برخی خودروها بوش‌ها با پیچ و مهره بسته می‌شوند، اما در بسیاری از مدل‌ها بوش داخل نشیمنگاه طبق پرس شده است و تعویض آن به تجهیزات کارگاهی (پرس هیدرولیک) نیاز دارد.

انواع بوش طبق: لاستیکی در برابر پلی‌یورتانی

هنگام خرید بوش طبق با دو جنس اصلی در بازار مواجه می‌شوید که هر کدام ویژگی‌های خود را دارند:

• بوش طبق لاستیکی (فابریک کارخانه): ساخته شده از لاستیک طبیعی؛ بیشترین نرمی و جذب لرزش را دارد و بهترین انتخاب برای رانندگی استاندارد شهری است، اما در برابر روغن و حرارت دوام کمتری دارد.
• بوش طبق پلی‌یورتان (ژله‌ای یا سخت): ساخته شده از پلیمر مقاوم؛ در برابر پارگی، حرارت و روغن‌ریزی بسیار مقاوم‌تر است و عمر طولانی‌تری دارد، اما ممکن است سواری خودرو را کمی خشک‌تر کند.

علائم خرابی بوش طبق (4 نشانه اصلی)

1. شنیده شدن صدای تق‌تق یا کوبش در دست‌اندازها: با پاره شدن لاستیک داخلی بوش، فلز طبق به شاسی برخورد می‌کند.
2. کشیده شدن فرمان به یک سمت یا گیجی خودرو: لقی بوش باعث برهم خوردن زاویه چرخ‌ها می‌شود و نیاز به تنظیم فرمان (میل موج‌گیر و استابیلایزر نیز در پایداری مؤثرند) را ایجاد می‌کند.
3. لرزش در فرمان هنگام ترمزگیری: بازی کردن طبق در جای خود به دلیل لهیدگی بوش.
4. سایش نامنظم لبه‌های لاستیک (لاستیک‌سایی): به دلیل به هم خوردن هندسه و زاویه توستر و چرخ.

نکته تعمیرگاهی: تشابه صدای خرابی بوش طبق با قطعاتی مانند سیبک یا لاستیک چاکدار زیاد است. مکانیک با قرار دادن خودرو روی جک و اهرم کردن بوش، لقی آن را بررسی می‌کند. برای عیب‌یابی دقیق‌تر، مقاله علت صدای تق‌تق جلوبندی خودرو چیست؟ را مطالعه کنید.

محصولات مرتبط در فعلی‌یدک

برای تهیه انواع بوش طبق، بازوهای تعلیق و قطعات استاندارد جلوبندی با ضمانت اصالت، از بخش‌های زیر دیدن کنید:

• خرید انواع طبق، بوش طبق و بازوهای تعلیق
• خرید قطعات کامل جلوبندی و سیستم تعلیق

نکته تعویض و خرید: در صورت خرابی بوش طبق، تعویض به موقع آن از آسیب رسیدن به خود طبق و سایر قطعات گران‌قیمت جلوگیری می‌کند. پیشنهاد می‌شود بوش‌های هر دو سمت (چپ و راست) هم‌زمان تعویض شوند. قطعات عرضه شده در فلی‌یدک دارای استانداردهای کیفی تاییدشده هستند.

پرسش‌های متداول (FAQ)

آیا تعویض تکی بوش طبق امکان‌پذیر است؟

بله، در بسیاری از خودروها امکان تعویض پرس‌کاری بوش کهنه و جا زدن بوش نو وجود دارد، اما اگر نشیمنگاه طبق گشاد شده باشد، باید کل طبق تعویض شود.

عمر مفید بوش طبق چقدر است؟

بسته به کیفیت قطعات و شرایط جاده، معمولاً بین 30 تا 60 هزار کیلومتر کارکرد دارد.

آیا خرابی بوش طبق باعث خطر بریدن جلوبندی می‌شود؟

بوش طبق معمولاً ناگهانی نمی‌برد، اما لقی شدید آن کنترل فرمان را مختل کرده و به قطعات ایمنی مانند سیبک و رام آسیب جدی می‌زند.